Zonio jest w otwartej becie. Mapa jest za darmo, a raporty kupisz w cenie na start.Dowiedz się więcej

zonio
Sprawdź działkę
Wszystkie artykuły

Nowe warunki techniczne 2026: co obowiązuje po 20 września i co to zmienia na działce

Nowe rozporządzenie w sprawie warunków technicznych miało obowiązywać od 20 września 2026 r. Do 13 października nie zostało jednak podpisane ani opublikowane w Dzienniku Ustaw, więc domy i bloki projektuje się dalej według dotychczasowych przepisów. Wyjaśniamy, co obowiązuje dziś, co zmieni projekt i które z tych zasad wpływają na to, co zmieścisz na działce.

Prawo budowlaneOpublikowano7 min czytania

Co obowiązuje po 20 września 2026 r.?

Projekt nowego rozporządzenia przeszedł konsultacje i notyfikację w Komisji Europejskiej, ale nie został podpisany przez ministra ani opublikowany (Murator). Ministerstwo nie podało nowego terminu.

Na taką sytuację przygotowano ustawę z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1161), która dodała do Prawa budowlanego art. 102a. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r., czyli do 20 marca 2028 r., projekt zagospodarowania działki lub terenu i projekt architektoniczno-budowlany można sporządzać według przepisów obowiązujących do 19 września 2026 r. (WP Dom).

  • Pozwolenie na budowę i zgłoszenie: oświadczenie składa się przy wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o zatwierdzenie projektu albo zgłoszeniu budowy. Według starych przepisów sporządza się wtedy także projekt techniczny (art. 102a ust. 1 i 2).
  • Nowy projekt: jeśli architekt projektuje według starych przepisów, inwestor składa do urzędu oświadczenie, że projekt przygotowano na ich podstawie.
  • Istniejące budynki i ogrodzenia: nowe przepisy nie działają wstecz. Nikt nie będzie musiał przebudowywać domu ani płotu tylko dlatego, że zmieniło się rozporządzenie.

W praktyce oznacza to, że do marca 2028 r. większość projektów domów powstanie według warunków technicznych, które znamy od lat.

Formalnie rozporządzenie z 2002 r. przestało obowiązywać 20 września 2026 r., tak jak przewidziała ustawa o dostępności z 2019 r. (art. 66). Stosuje się je dalej tylko na podstawie art. 102a, po złożeniu oświadczenia przez inwestora. Bez oświadczenia projektant opiera się na Prawie budowlanym i zasadach wiedzy technicznej, bez szczegółowego rozporządzenia (Inżynier Budownictwa).

Odległość budynku od granicy działki

Ta część przepisów najbardziej wpływa na to, co zmieści się na konkretnej działce. Do marca 2028 r. można ją stosować w dotychczasowym brzmieniu, a projekt nowych przepisów liczy odległości inaczej (piszemy o tym niżej). Według § 12 dotychczasowych warunków technicznych budynek sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną co najmniej:

  • 4 m, jeśli w stronę granicy zwrócona jest ściana z oknami lub drzwiami,
  • 3 m, jeśli jest to ściana bez okien i drzwi,
  • 5 m dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wyższego niż 4 kondygnacje, niezależnie od okien (zasada obowiązuje od sierpnia 2024 r.).

Wyjątki, które warto znać przed zakupem. Ścianę bez okien i drzwi plan miejscowy może dopuścić w odległości co najmniej 1,5 m od granicy albo bezpośrednio przy niej. Na działce o szerokości 16 m lub mniejszej dom jednorodzinny może stanąć ścianą bez okien i drzwi przy granicy albo w odległości od 1,5 do 3 m. Zawsze trzeba też zachować przepisy przeciwpożarowe i o nasłonecznieniu sąsiednich budynków.

Prosty przykład: na działce szerokiej na 20 m dom z oknami po obu bokach może mieć najwyżej 12 m szerokości (20 m minus 2 razy 4 m). Jeśli jedna ściana boczna będzie pełna, zostaje 13 m. Na działce szerokiej na 14 m ten sam dom z oknami po obu stronach miałby tylko 6 m, ale dzięki wyjątkowi dla wąskich działek ślepą ścianę można postawić przy samej granicy.

Ile działki można zabudować? To nie warunki techniczne

Warunki techniczne wymagają minimalnej powierzchni biologicznie czynnej tylko na części działek: co najmniej 25% pod budynki wielorodzinne, opieki zdrowotnej (bez przychodni) oraz oświaty i wychowania, chyba że plan miejscowy ustala inny procent (§ 39).

Dla domu jednorodzinnego o tym, jak duży budynek postawisz i ile zieleni musi zostać, rozstrzyga plan miejscowy albo decyzja o warunkach zabudowy. Ustalają one maksymalną wysokość, powierzchnię zabudowy, intensywność zabudowy i udział powierzchni biologicznie czynnej. W gminach z planem ogólnym ramy wyznaczają też gminne standardy urbanistyczne, o których piszemy w artykule o planie ogólnym.

Nowe warunki techniczne tego nie zmienią. Jeśli chcesz wiedzieć, jaki dom zmieści się na działce, zacznij od planu, a dopiero potem licz odległości od granic.

Brama i furtka nie otworzą się na chodnik. Tak jest od 2002 r.

W wielu tekstach o nowych przepisach pojawia się informacja, że brama i furtka nie będą mogły otwierać się na zewnątrz działki. To nie jest nowość: § 42 dotychczasowych warunków technicznych mówi dokładnie to samo od 2002 r. Bez zmian zostają też minimalne szerokości z § 43: 2,4 m w świetle dla bramy i 0,9 m dla furtki.

Rzeczywista zmiana z projektu dotyczy ostrych elementów. Dziś drut kolczasty, tłuczone szkło i ostro zakończone elementy są zakazane na ogrodzeniu poniżej 1,8 m. Projekt podnosi tę granicę do 2,2 m (Dziennik.pl). Istniejących płotów to nie obejmie, chyba że będą przebudowywane.

Co zmieni projekt, gdy wejdzie w życie

Poniższe zasady pochodzą z projektu rozporządzenia, a nie z obowiązującego prawa. Ich treść i numeracja mogą się jeszcze zmienić przed publikacją.

  • Windy: obowiązkowe w budynkach wielorodzinnych mających trzy lub więcej kondygnacji.
  • Akustyka: budynki wielorodzinne, domy w zabudowie szeregowej i bliźniaczej oraz domy jednorodzinne z dwoma lokalami mają spełniać warunki klasy akustycznej AQ-0.
  • Dostępność: co najmniej 6% mieszkań, ale nie mniej niż jedno, przystosowanych dla osób z niepełnosprawnościami w budynkach z więcej niż czterema lokalami.
  • Magazyny energii: w domu jednorodzinnym magazyn do 30 kWh w pomieszczeniu gospodarczym lub garażu, pod warunkiem wydzielenia pożarowego tego pomieszczenia i czujek dymu oraz tlenku węgla.
  • Energia słoneczna: od 31 grudnia 2029 r. każdy nowy budynek mieszkalny, także dom jednorodzinny, i przylegające do niego zadaszone miejsce postojowe mają mieć instalację wykorzystującą energię słoneczną (fotowoltaikę albo kolektory). Warunek opłacalności, czyli zwrotu z inwestycji w ciągu 15 lat, projekt stosuje tylko do budynków niemieszkalnych.
  • Ładowanie samochodów elektrycznych: parkingi przy budynkach wielorodzinnych mają mieć infrastrukturę ładowania zgodną z ustawą o elektromobilności, a także miejsca na rowery.
  • Odległość od granicy działki: co najmniej 3 m do ściany, ale 4 m do krawędzi okna lub drzwi w ścianie zwróconej w stronę granicy (5 m przy budynku wielorodzinnym wyższym niż 4 kondygnacje). Wyjątek dla wąskich działek ma obowiązywać na działce, na której nie da się wyznaczyć kwadratu 16 na 16 m, a nie na działce o szerokości do 16 m. Budynek gospodarczy lub garaż przy granicy może mieć do 7 m długości i 3,5 m wysokości.

Wymagania energetyczne na start się nie zmieniają: wskaźnik EP dla domu jednorodzinnego zostaje na poziomie 70 kWh/(m²·rok), a współczynnik przenikania ciepła ściany zewnętrznej na poziomie 0,20 W/(m²·K), jak od 2021 r. Od 1 stycznia 2030 r. projekt obniża EP dla domu jednorodzinnego do 63, a dla budynku wielorodzinnego z 65 do 58, i wprowadza wymagania dla budynków bezemisyjnych z dyrektywy EPBD. Wszystkie te zasady pochodzą z projektu z 6 sierpnia 2026 r. notyfikowanego Komisji Europejskiej.

Co to oznacza, jeśli kupujesz działkę

1. Nowe warunki techniczne nie zmieniają tego, czy działka jest budowlana. To wynika z planu miejscowego, a bez niego z decyzji o warunkach zabudowy, którą od 1 września 2026 r. wydaje się tylko w obszarze uzupełnienia zabudowy wyznaczonym w planie ogólnym.

2. Zmierz działkę. Przy działkach węższych niż mniej więcej 20 m odległości od granic decydują o tym, jak szeroki dom się zmieści. Dziś budowę przy granicy otwiera szerokość do 16 m, a według projektu brak miejsca na kwadrat 16 na 16 m. Wąska, ale długa działka może więc stracić ten wyjątek.

3. Jeśli architekt już pracuje nad projektem, zapytaj, według których przepisów projektuje. Do 20 marca 2028 r. wybór należy do inwestora, a stare przepisy wymagają złożenia oświadczenia.

4. Jeśli projektujesz dom z magazynem energii albo w zabudowie bliźniaczej, sprawdź z projektantem, czy wymagania z projektu rozporządzenia nie zmienią układu pomieszczeń.

Najczęstsze pytania

Czy nowe warunki techniczne weszły w życie 20 września 2026 r.? Nie. Do 13 października 2026 r. rozporządzenie nie zostało podpisane ani opublikowane w Dzienniku Ustaw. Projektuje się według dotychczasowych przepisów, na podstawie oświadczenia inwestora z art. 102a Prawa budowlanego.

Do kiedy można projektować według starych warunków technicznych? Do 20 marca 2028 r., czyli przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. Inwestor składa oświadczenie, że projekt przygotowano według dotychczasowych przepisów.

Jaka jest minimalna odległość domu od granicy działki? 4 m od ściany z oknami lub drzwiami i 3 m od ściany bez nich. Plan miejscowy może dopuścić co najmniej 1,5 m lub budowę przy granicy, a na działce o szerokości do 16 m dom jednorodzinny może stanąć ślepą ścianą przy granicy. Projekt nowych warunków technicznych liczy odległość 4 m do krawędzi okna, a 3 m do ściany, i zastępuje kryterium szerokości 16 m kwadratem 16 na 16 m.

Czy muszę przerobić bramę, która otwiera się na ulicę? Zakaz otwierania bram i furtek na zewnątrz działki obowiązuje od 2002 r. Nowe przepisy niczego tu nie zmieniają i nie działają wstecz.

Wszystkie artykuły

Sprawdź pierwszą działkę w dwie minuty

Przeglądaj mapę