Zonio jest w otwartej becie. Mapa jest za darmo, a raporty kupisz w cenie na start.Dowiedz się więcej

zonio
Sprawdź działkę
Wszystkie artykuły

Planowane farmy fotowoltaiczne i wiatrowe: jak sprawdzić, co powstanie obok działki

Zanim obok działki stanie farma fotowoltaiczna albo wiatrowa, urząd wyda o niej kilka dokumentów: przyjmie wniosek o decyzję środowiskową, wyda decyzję, a potem pozwolenie na budowę. Zebraliśmy te dokumenty w jedną warstwę mapy: 29 211 projektów przypiętych do działek, obrębów albo gmin. Dokumenty środowiskowe pochodzą z dwóch źródeł: z archiwum Ekoportalu, które kończy się w czerwcu 2025 r., i z obwieszczeń regionalnych dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ) od stycznia 2025 r., głównie w sprawach farm wiatrowych. Pozwolenia na budowę pochodzą z rejestru GUNB i sięgają października 2026 r. Wyjaśniamy, co znaczy każdy etap, co mówią liczby i jak sprawdzić okolicę konkretnej nieruchomości.

EnergetykaOpublikowano8 min czytania

Jakie dokumenty poprzedzają budowę farmy

Większa farma fotowoltaiczna na gruncie, elektrownia wiatrowa albo biogazownia zwykle zaczyna się od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU), wydawanej jeszcze przed pozwoleniem na budowę. Czy konkretna instalacja jej wymaga, zależy od kwalifikacji całego przedsięwzięcia. Dla fotowoltaiki na gruncie progiem jest powierzchnia liczona po obrysie skrajnych paneli: 0,5 ha na obszarach chronionych, takich jak parki narodowe i krajobrazowe, rezerwaty, obszary chronionego krajobrazu i Natura 2000, oraz w otulinach parków i rezerwatów, a 2 ha w pozostałych miejscach. Instalacje na dachach i elewacjach budynków decyzji środowiskowej nie wymagają (rozporządzenie z 10 sierpnia 2023 r.). Przy biogazowniach i magazynach energii obowiązek zależy od rodzaju i skali instalacji, więc nie każda z nich potrzebuje DŚU.

Każdy etap zostawia ślad w dokumentach:

  • Wniosek o wydanie DŚU, zwykle z kartą informacyjną przedsięwzięcia i numerami działek.
  • Opinie i uzgodnienia właściwych organów, zależnie od rodzaju i lokalizacji przedsięwzięcia, m.in. regionalnej dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ), inspekcji sanitarnej i Wód Polskich. Jeśli organ stwierdzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, inwestor sporządza raport o oddziaływaniu na środowisko.
  • Rozstrzygnięcie: decyzja środowiskowa, odmowa albo umorzenie postępowania. Decyzję można też przenieść na innego inwestora, gdy projekt zmienia właściciela.
  • Pozwolenie na budowę, które trafia do rejestru Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB).

Wniosek o pozwolenie na budowę trzeba złożyć w ciągu 6 lat od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna. Termin wynosi 10 lat, jeśli przed upływem 6 lat organ, który wydał decyzję, potwierdzi, że warunki realizacji przedsięwzięcia są aktualne. Z mocy ustawy 10 lat mają też m.in. morskie farmy wiatrowe (art. 72 ust. 3, 4 i 4b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Jeśli od decyzji minęło ponad 6 lat, a w rejestrze nie ma pozwolenia na budowę, projekt może być nieaktualny. Nie oznacza to jednak automatycznie, że decyzja wygasła: inwestor mógł uzyskać dłuższy termin, a pozwolenie mogło zostać wydane poza danymi, które analizujemy.

Skąd pochodzą dane

Urzędy muszą prowadzić publicznie dostępne wykazy dokumentów o środowisku, w tym wniosków i decyzji środowiskowych (art. 21 i 22 tej samej ustawy). Do końca czerwca 2025 r. wiele z nich robiło to w aplikacji Wykaz w Ekoportalu. Od 1 lipca 2025 r. urzędy prowadzą wykazy samodzielnie, a zebrane wcześniej dane są dostępne jako archiwum tylko do odczytu (Ekoportal).

Z tego archiwum wzięliśmy 23 400 dokumentów, których tytuły dotyczą fotowoltaiki, energii wiatru, magazynów energii, biogazu albo elektrowni wodnych. Dołożyliśmy do nich 24 770 wniosków i decyzji o pozwoleniu na budowę takich instalacji z rejestru GUNB, złożonych od 2018 r.

Drugim źródłem dokumentów środowiskowych są obwieszczenia, które 16 regionalnych dyrekcji ochrony środowiska publikuje w swoich BIP na gov.pl. Zbieramy te dotyczące farm wiatrowych i fotowoltaicznych, opublikowane od 1 stycznia 2025 r. Do 1 listopada 2026 r. było ich 988, z czego 947 dotyczyło energii wiatru. Obwieszczeń w sprawach farm fotowoltaicznych jest niewiele, bo decyzje środowiskowe dla większości z nich wydają gminy: w ciągu 12 miesięcy w BIP RDOŚ znaleźliśmy 2 farmy fotowoltaiczne i około 190 spraw wiatrowych.

988 obwieszczeń dotyczy 271 spraw. Na mapie jest 203 z nich: 76 to dalszy ciąg projektu z archiwum Ekoportalu, rozpoznany po tym samym znaku sprawy, 125 to nowe projekty, a 2 dołączyły do pozwolenia na budowę z GUNB. Dla pozostałych 68 nie udało się odczytać gminy, najczęściej dlatego, że obwieszczenie jest skanem bez warstwy tekstowej.

Dokumenty jednej sprawy łączymy w jeden projekt po znaku sprawy urzędu, a pozwolenie na budowę z decyzją środowiskową po wspólnej działce. Miejsce odczytujemy z numerów działek i obrębu w tytule dokumentu, a przy obwieszczeniach RDOŚ z dołączonego do nich pliku PDF.

Mapa okolic Miastka w Zonio z projektami OZE pokolorowanymi według etapu i otwartym oknem projektu farmy fotowoltaicznej z decyzją środowiskową wydaną przez Urząd Miejski w Miastku.
Warstwa „Planowane projekty OZE (DŚU, pozwolenia)” w okolicy Miastka. Kolor oznacza etap projektu, a po kliknięciu widać technologię, organ, wnioskodawcę, daty dokumentów i odnośnik do dokumentu źródłowego.

Co oznaczają kolory

  • Pozwolenie na budowę (zielony): w rejestrze GUNB jest pozwolenie dla tej działki. Część takich instalacji już stoi.
  • Decyzja środowiskowa wydana (niebieski): jest decyzja środowiskowa sprzed mniej niż 6 lat, ale nie ma jeszcze pozwolenia.
  • W procedurze (pomarańczowy): są wniosek albo dokumenty z postępowania, ale nie ma jeszcze rozstrzygnięcia.
  • Decyzja środowiskowa starsza niż 6 lat (szary): decyzja ma ponad 6 lat, a pozwolenia nie znaleźliśmy. Projekt może być nieaktualny, ale decyzja nie musiała wygasnąć: termin mógł zostać wydłużony do 10 lat, a pozwolenie mogło zostać wydane przed 2018 r.
  • Umorzone lub odmowa (czerwony): ostatnie rozstrzygnięcie to umorzenie postępowania albo odmowa.
  • Brak rozstrzygnięcia (beżowy): najnowszy dokument ma ponad 3 lata, a decyzji wśród nich nie ma. Często to sprawy, których dalszy ciąg nie trafił do wykazu.

Kształt pokazuje, jak dokładnie znamy miejsce. Wypełnione działki oznaczają, że numery działek z dokumentu zgadzają się z ewidencją gruntów. Blady obrys całego obrębu pojawia się, gdy znamy tylko obręb, a punkt w gminie, gdy wiadomo tylko, której gminy dotyczy projekt. Pole „Prawdopodobnie zbudowane (OSM)” pokazuje, czy na tych działkach w OpenStreetMap stoi już elektrownia tego samego rodzaju.

Co pokazują liczby

Szczegółowe liczby poniżej pochodzą z danych sprzed dodania obwieszczeń RDOŚ: opisują dokumenty środowiskowe z Ekoportalu do 30 czerwca 2025 r. i pozwolenia na budowę do 28 października 2026 r. Wtedy warstwa zawierała 28 791 projektów. 2 580 z nich to panele na budynkach, wiatach i halach, które ukrywamy na mapie, bo nie są farmami. Z pozostałych 26 211:

  • 19 296 to fotowoltaika, 4 706 energia wiatru, 1 088 biogaz, 607 magazyny energii, a 514 elektrownie wodne.
  • 15 277 ma pozwolenie na budowę, 1 392 decyzję środowiskową bez pozwolenia, a 742 jest w trakcie procedury.
  • 1 955 ma decyzję starszą niż 6 lat bez pozwolenia, 325 postępowań umorzono albo zakończono odmową, a dla 6 520 nie ma rozstrzygnięcia od ponad 3 lat.
  • Przy 2 622 projektach w OpenStreetMap stoi już instalacja tego samego rodzaju.

Po dodaniu obwieszczeń RDOŚ warstwa zawiera 29 211 projektów, z czego 26 631 widać na mapie.

Najwięcej projektów w toku, czyli z decyzją środowiskową bez pozwolenia albo w trakcie procedury, jest w województwach kujawsko-pomorskim (374), wielkopolskim (263), pomorskim (256), lubuskim (178) i warmińsko-mazurskim (173). Najmniej w małopolskim (37) i podlaskim (31). Te proporcje zależą jednak także od tego, ile urzędów w regionie publikowało dokumenty w Ekoportalu, więc nie są pełnym obrazem rynku.

Fotowoltaika zastąpiła wiatr

Liczba decyzji środowiskowych w archiwum pokazuje, jak zmieniało się prawo. Dla energii wiatru było ich najwięcej w latach 2009 i 2010 (142 i 144 rocznie). W lipcu 2016 r. weszła ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z zasadą 10H: odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej musi wynosić co najmniej dziesięciokrotność jej całkowitej wysokości (ustawa z 20 maja 2016 r.). W 2018 i 2019 r. decyzji dla energii wiatru było już tylko 7 i 5.

Fotowoltaika poszła w drugą stronę: ze 105 decyzji w 2018 r. do 285 w 2019 r. i 365 w 2021 r. W latach 2022–2024 było ich od 318 do 361 rocznie.

Elektrownię wiatrową można lokalizować wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Od 23 kwietnia 2023 r. plan może określić odległość od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej mniejszą niż 10H, ale nie mniejszą niż 700 m. Działa to też w drugą stronę: nowy budynek mieszkalny albo o funkcji mieszanej co do zasady musi stać co najmniej 700 m od elektrowni wiatrowej (art. 3 i 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych). Nie dotyczy to elektrowni, których pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed 23 kwietnia 2023 r. (art. 12 ustawy z 9 marca 2023 r.). Strefę 700 m wokół istniejących turbin pokazuje osobna warstwa, ale przy starszych elektrowniach ograniczenie dla nowej zabudowy nie obowiązuje. W archiwum, które kończy się w połowie 2025 r., nie widać jeszcze powrotu wiatru: w 2024 r. było 23 decyzje dla energii wiatru i 318 dla fotowoltaiki.

Nowsze sprawy wiatrowe widać w obwieszczeniach RDOŚ: od stycznia 2025 r. 947 z nich dotyczyło energii wiatru, a 327 projektów wiatrowych na mapie ma dokument z okresu po 1 lipca 2025 r. Przed dodaniem tego źródła nie było takiego ani jednego.

Jak sprawdzić okolicę działki

1. Włącz warstwę. W grupie OZE zaznacz Planowane projekty OZE i przybliż mapę do działki.

2. Kliknij projekt. W oknie zobaczysz technologię, etap, moc z dokumentu, organ, wnioskodawcę i daty. Odnośnik „Dokument źródłowy” prowadzi do karty dokumentu w Ekoportalu, do obwieszczenia na stronie RDOŚ, a przy pozwoleniach do wyszukiwarki GUNB.

3. Zmierz odległość. Narzędziem Pomiar sprawdzisz, jak daleko projekt jest od granicy działki, a Bufor narysuje strefę o wybranym promieniu.

4. Przeczytaj dokument. Mapa pokazuje, że projekt był planowany. Szczegóły, takie jak zasięg inwestycji, wysokość turbin czy warunki z decyzji, są w samym dokumencie. Sprawy prowadzone przez gminy po czerwcu 2025 r., w tym większość farm fotowoltaicznych, znajdziesz już tylko w wykazie i obwieszczeniach w BIP urzędu.

5. Zestaw z innymi warstwami. Obok planowanych projektów warto sprawdzić plan miejscowy, obszary wyłączone z OPRO i pozwolenia na budowę w okolicy.

Ograniczenia danych

Archiwum Ekoportalu kończy się 30 czerwca 2025 r. i nie wszystkie urzędy z niego korzystały. Obwieszczenia RDOŚ uzupełniają późniejsze sprawy, ale prawie wyłącznie wiatrowe. Decyzje środowiskowe wydawane przez gminy, w tym dla większości farm fotowoltaicznych, po czerwcu 2025 r. trafiają już tylko do BIP gminy i na mapie ich nie ma. Brak projektu na mapie nie oznacza więc, że w okolicy nic nie jest planowane.

Miejsce odczytujemy z dokumentów. Z 26 211 projektów 17 001 przypięliśmy do działek, 2 134 do obrębu, a 7 076 tylko do gminy. Część dokumentów w archiwum nie ma podanego obszaru, a jeśli nie zawiera go też tytuł, projektu nie ma na mapie. Część obwieszczeń RDOŚ to skany, z których nie da się odczytać działek, więc takie projekty zaznaczamy w gminie podanej w tytule.

Moc pochodzi z tytułu dokumentu i bywa w nim podana z błędem, na przykład w kW zamiast MW. Poprawiamy oczywiste pomyłki, ale traktuj ją jako orientacyjną.

Pozwolenia z rejestru GUNB obejmujemy od 2018 r. Etap ustalamy na podstawie dokumentów, które są w danych, więc projekt mógł mieć pozwolenie wydane wcześniej albo poza tymi źródłami. Stan danych: archiwum Ekoportalu do 30.06.2025 r., obwieszczenia RDOŚ od 1.01.2025 do 1.11.2026 r., rejestr GUNB z dokumentami do 28.10.2026 r.

Najczęstsze pytania

Jak sprawdzić, czy obok mojej działki powstanie farma fotowoltaiczna? Włącz na mapie warstwę planowanych projektów OZE, a potem sprawdź wykaz danych o dokumentach i obwieszczenia w BIP gminy, bo tam trafiają nowe wnioski i decyzje środowiskowe. Pozwolenia na budowę znajdziesz w wyszukiwarce GUNB.

Czy farma fotowoltaiczna wymaga decyzji środowiskowej? Na gruncie tak, jeśli panele zajmują co najmniej 2 ha, a na obszarach chronionych i w otulinach parków i rezerwatów co najmniej 0,5 ha. Instalacje na dachach i elewacjach budynków jej nie wymagają.

Jak długo ważna jest decyzja środowiskowa? Wniosek o pozwolenie na budowę trzeba złożyć w ciągu 6 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Termin wynosi 10 lat, jeśli przed jego upływem organ potwierdzi aktualność warunków z decyzji, a z mocy ustawy m.in. dla morskich farm wiatrowych.

Czy decyzja środowiskowa oznacza, że farma powstanie? Nie, to dopiero pierwszy formalny krok. Dla 1 955 projektów z decyzją sprzed ponad 6 lat nie znaleźliśmy pozwolenia na budowę, a 325 postępowań umorzono albo zakończono odmową.

Jaka jest minimalna odległość wiatraka od domu? Co do zasady dziesięciokrotność całkowitej wysokości turbiny (10H). Plan miejscowy może ustalić mniejszą odległość, ale nie mniejszą niż 700 m. Nowy dom musi z kolei stać co najmniej 700 m od elektrowni wiatrowej, chyba że jej pozwolenie na budowę stało się ostateczne przed 23 kwietnia 2023 r.

Wszystkie artykuły

Sprawdź pierwszą działkę w dwie minuty

Przeglądaj mapę